Groene Wereld

Groot denken, groot doen – van eigendom naar eigenslim!

material-matters-thomas-rau

Material Matters – door Thomas Rau en Sabine Oberhuber

Kleine beetjes

Af en toe lees je een boek dat je tot nadenken stemt. Uiteraard. Daarom lezen we.

Tijdens het lezen van dit boek, krabde ik mij eens achter de oren over wat nou eigenlijk míjn bijdrage is, als het om ons milieu gaat. Ik koop en doneer eens iets bij een kringloop, draag soms tweedehandskleding, scheid keurig mijn plastic en papier, en mopper wat over stinkbromfietsen en oude auto’s in de stad. Goed, je ziet een dergelijke bewustwording gelukkig bij steeds meer mensen, maar het is lang niet genoeg.

Groot durven denken

Vanaf het moment dat ik begon te lezen in Material Matters, realiseerde ik me, dat er mensen zijn die hele grote dingen bedenken. En dat ook nog eens zodanig uit kunnen leggen dat zelfs ik, de leek, het snapt. Wat een ongelooflijk boeiend en intrigerend boek! Prachtige ideeën die zelfs deels al verwezenlijkt worden.

Elke samenvatting van dit boek zal naar mijn mening echter tekort schieten. Ik ga namelijk proberen iets samen te vatten wat de auteurs al jarenlang aan het ontwikkelen zijn. En dat hebben zij behalve uitgelegd in dit boek, ook in tv-programma’s, lezingen en interviews verteld. Zo hebben de kijkers van VPRO tegenlicht, de aflevering Einde van Bezit verkozen tot meest favoriete aflevering van het seizoen en zijn er ook TEDtalks door Thomas Rau.

Turntoo

Het is dan ook niet de eerste de beste, deze architect Rau. Door het dagblad Trouw werd hij in 2016 op nummer 2 geplaatst van de invloedrijkste duurzaamheid top 100.
Behalve architect, is hij samen met zijn partner en mede-auteur Sabine Oberhuber, oprichter van het bedrijf Turntoo. Dit bedrijf is koploper in de circulaire economie. Omdat materiaal er toe doet. De consument moet gebruiker worden, in plaats van eigenaar. Materiaal dient niet lineair na gebruik op de afvalhoop te belanden.

Rau en Oberhuber pleiten voor een ander verdienmodel.
Nu is het zo, aldus Rau: “Nieuw is nog net niet stuk; nieuw is nog net niet oud en nieuw is nog net niet uit de mode. De fabrikanten willen natuurlijk wel erg graag dat we blijven kopen en geld uitgeven. Aan hen het liefst…”
Een goed voorbeeld hiervan is de mobiele telefoon. Die kan wel onder al deze drie genoemde categorieën vallen. En zodoende liggen er tonnen aan oude mobieltjes te verstoffen in onze kasten en later op de afvalbergen. Vol met her te gebruiken waardevolle materialen.

En er was licht

material-matters-lampMensen worden naar planeten geschoten, maar een gloeilamp maken die lang meegaat… dat zou niet kunnen?
Onzin dus.
Er bestaat een gloeilamp in California, waar onlangs een jubileum voor is gevierd. De lamp is in 1901 opgehangen in een brandweerkazerne en doet het vandaag de dag nog steeds. Het kan dus wel. Natuurlijk kan het wel.

We moeten van eigendom af. Laat de fabrikant verantwoordelijk blijven. Moet je eens kijken hoe lang de huidige gloeilampen weer gaan branden of hoe lang onze wasmachines mee zullen gaan.

Een prachtig voorbeeld van de verantwoording teruggeven is de samenwerking tussen Rau en Philips. Voor zijn nieuwe kantoor had Rau ‘licht nodig’ en daartoe ging hij in gesprek met iemand van Philips. Hij nodigde hem uit zijn pand te voorzien van licht. Hij ging niet betalen voor lampen, maar voor licht, dát was de vraag. En Rau wilde dat Philips de eigenaar van de lampen bleef. Én de elektriciteitsrekening ging betalen.
Het was even een omschakeling maar uiteindelijk gingen de Philips-bazen akkoord. En dus maakte Philips voor dit kantoor lampen die heel lang mee gaan, makkelijk vervangbaar of te repareren zijn én die minder stroom gebruiken.

Materialen paspoort

Grondstoffen (gas, goud, hout etcetera) kunnen op. Dat weten we. En duurzaam bouwen gebeurt al heel lang. Maar Rau gaat verder. Hij wil materiaal rechten geven. Hij vindt dat materiaal dat gebruikt wordt voor een gebouw niet meer op de afvalberg moet belanden. Als men alles registreert waarmee iets gebouwd wordt, kan alles daarna ontmanteld, terug naar de producent en hergebruikt.

Producten terug laten keren naar de producent heeft meerdere voordelen. De gedachte is dat als de producent de producten beschouwt als grondstoffenvoorraad, hij automatisch een duurzamer product zal maken. Bovendien blijven de grondstoffen herbruikbaar.
Dit registreren wil hij doen met behulp van een materialen- paspoort. Dan wordt er precies duidelijk wat er in een gebouw zit.

“Grondstoffen kun je nooit werkelijk bezitten. Je kunt ze uitsluitend beheren voor de volgende generatie.”

Gebruikt, maar niet verbruikt

material-matters-boek-doorgeven

Ook dit boek is bedoeld om door te geven

Material Matters is een fijn boek. Het leest erg makkelijk weg en staat vol met prachtige voorbeelden waar af en toe je mond van open valt. Bijvoorbeeld minder staal gebruiken voor een dakconstructie door samen te werken met een bouwer van achtbanen… En wat te denken van een nieuw Jeansmerk, waarvan de eigenaar geheel volgens de ideeën van Turntoo werkt: je krijgt je spijkerbroek te leen. Ben je hem zat of 15 kilo aangekomen, dan gaat de broek retour voor een ander exemplaar.

En aangezien ik tijdens het lezen de indruk kreeg, dat Rau gróót en onbegrensd denkt, verbaasde het me niet dat hij op 10 december 2018 zijn hele plan gaat aanbieden bij de V.N. in New York. Daar vieren ze op die dag de 70e verjaardag van Human Rights. Moet een goed moment zijn om aandacht te vragen voor Material Rights.

Anja Willemsen

Je kunt het boek HIER bestellen. Happybooks werkt samen met de meer dan 100 zelfstandige, échte boekhandels in Nederland die zijn aangesloten bij Libris. Als je deze link gebruikt dan steun je zowel de boekhandels, als Happybooks. En dat waarderen wij natuurlijk enorm!

Over de auteur

Anja Willemsen

Anja Willemsen

Anja is een single mum. Zij woont samen met haar hond Bella (11 jaar) en heeft een dochter van 18 (studerend en op kamers).
Na ruim 20 jaar politieagent te zijn geweest, heeft zij door de trap van een paard leren vliegen, waarna zij via een wonderbaarlijke salto beland is in een burnout/depressie/whiplash/angststoornis (geef het beest een naam) en via daar in de wao èn in de polder.
Zij beraadt zich nu op wat te doen met de rest van haar leven.

Laat een bericht achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.